Faktura VAT marża to szczególny dokument sprzedaży, w którym VAT oblicza się od marży sprzedawcy, a nie od całej ceny towaru. Na fakturze nie wykazuje się stawki ani kwoty podatku, dlatego nabywca nie może odliczyć VAT. Procedura dotyczy wyłącznie określonych towarów i usług.
Na czym polega procedura VAT marża?
Marża to różnica między ceną sprzedaży a ceną nabycia towaru. Jeżeli przedsiębiorca kupił samochód za 25 000 zł i sprzedał go za 32 000 zł, marża wynosi 7 000 zł. To właśnie ta wartość, pomniejszona o należny podatek, jest podstawą rozliczenia VAT, a nie całe 32 000 zł.
Podatek jest zawarty w cenie zapłaconej przez klienta, ale sprzedawca nie pokazuje go na fakturze. Sam wylicza VAT w ewidencji sprzedaży i rozlicza go z urzędem skarbowym. Kupujący widzi przede wszystkim końcową kwotę brutto, bez rozbicia na cenę netto, stawkę i kwotę VAT.
Procedura marży często dotyczy towarów kupowanych od osób prywatnych lub podmiotów, które nie wykazały VAT. Sprzedawca nie odlicza VAT z faktury zakupu, a następnie rozlicza podatek przy sprzedaży wyłącznie od uzyskanej marży.
Kto i kiedy może wystawić fakturę VAT marża?
Nie jest to metoda dostępna przy każdej sprzedaży. Zasady wynikają z Ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności z art. 119–120. Z procedury mogą korzystać czynni podatnicy VAT, którzy sprzedają określone towary lub świadczą usługi objęte przepisami o marży:
- Towary używane – ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w aktualnym stanie lub po naprawie, na przykład samochody, telefony i inny sprzęt.
- Dzieła sztuki – towary należące do kategorii wskazanej w przepisach podatkowych.
- Przedmioty kolekcjonerskie i antyki – pod warunkiem spełnienia kryteriów określonych w ustawie.
- Usługi turystyki – w zakresie, w którym przedsiębiorca nabywa usługi od innych podmiotów i odsprzedaje je turystom.
Sama sprzedaż używanego przedmiotu nie zawsze wystarcza. Trzeba jeszcze sprawdzić sposób jego nabycia i status sprzedawcy. W turystyce szczególnej uwagi wymagają usługi mieszane, ponieważ część własna może podlegać zasadom ogólnym, a część odsprzedawana – procedurze marży.
Faktura VAT marża a zwykła faktura VAT 23%
Najważniejsza różnica dotyczy sposobu ustalenia podstawy opodatkowania oraz informacji przekazywanych nabywcy:
| Cecha | Faktura VAT marża | Faktura VAT 23% |
|---|---|---|
| Stawka VAT | Nie jest wykazywana na dokumencie. | Jest wskazana, na przykład 23%. |
| Kwota VAT | Nie jest wyszczególniana. | Jest podana osobno. |
| Podstawa opodatkowania | Marża sprzedawcy, czyli różnica między sprzedażą a nabyciem. | Co do zasady pełna wartość netto sprzedaży. |
| Odliczenie VAT przez nabywcę | Nie przysługuje, ponieważ VAT nie jest wykazany. | Może przysługiwać na zasadach ogólnych. |
Wystawienie faktury marża nie oznacza, że sprzedawca nie płaci podatku. Oznacza tylko, że rozlicza go od innej podstawy. Błędne wykazanie stawki lub kwoty VAT może mieć poważne skutki, ponieważ kwota wskazana na fakturze może stać się podatkiem do zapłaty.
Co musi zawierać faktura VAT marża?
Dokument zawiera podstawowe dane wymagane przy fakturach, ale nie pokazuje ceny zakupu ani wysokości marży sprzedawcy. Na fakturze powinny znaleźć się:
- data wystawienia i data sprzedaży
- numer faktury
- dane sprzedawcy, w tym NIP
- dane nabywcy
- opis towaru lub usługi, ilość i jednostka miary
- łączna kwota należna od nabywcy
- forma i termin zapłaty, jeżeli są stosowane
- oznaczenie właściwej procedury marży
Adnotacja zależy od rodzaju transakcji. Stosuje się między innymi oznaczenia: „procedura marży – towary używane”, „procedura marży – dzieła sztuki”, „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki” albo „procedura marży dla biur podróży”.
Na dokumencie nie podaje się stawki VAT, kwoty podatku, ceny zakupu ani samej kwoty marży. Te wartości sprzedawca ustala w swojej ewidencji i rejestrach podatkowych.
Co faktura marża oznacza dla kupującego?
Nabywca nie odliczy VAT z faktury marża, ponieważ dokument nie zawiera wyodrębnionej kwoty podatku. Dla przedsiębiorcy oznacza to, że nie ujmuje takiego zakupu w rejestrze zakupów VAT. Jeżeli wydatek ma związek z działalnością i spełnia ogólne warunki podatkowe, cała zapłacona kwota może jednak stanowić koszt uzyskania przychodu.
Różnica jest istotna przy porównywaniu ofert. Samochód z fakturą marża może mieć atrakcyjną cenę końcową, ale przedsiębiorca będący podatnikiem VAT nie odzyska części podatku tak jak przy zwykłej fakturze z wykazanym VAT.
Faktura marża a leasing operacyjny
Przy zakupie samochodu na fakturę VAT marża leasing operacyjny wymaga szczególnej kalkulacji. Leasingodawca kupuje pojazd bez wykazanego VAT, lecz sam leasing operacyjny jest usługą. Raty są więc powiększane o VAT według właściwej stawki. Nabywca może odliczyć ten VAT tylko w zakresie wynikającym z zasad dotyczących jego działalności i sposobu użytkowania samochodu.
Przy użytku mieszanym samochodu osobowego odliczenie zwykle jest ograniczone do 50% VAT od rat. Dla podatnika, który nie może odliczyć podatku albo odlicza go tylko częściowo, leasing operacyjny może więc zwiększyć całkowity koszt finansowania.
Alternatywą bywa leasing finansowy albo pożyczka leasingowa. W leasingu finansowym kapitał jest rozliczany przez korzystającego, a VAT może dotyczyć elementów finansowania zgodnie z konstrukcją umowy. Pożyczka leasingowa nie jest usługą leasingu, dlatego jej rozliczenie podatkowe wygląda inaczej. Przed podpisaniem umowy trzeba porównać całkowity koszt, zasady odliczenia VAT, amortyzację i sposób ujęcia rat w kosztach.
Przy fakturze VAT marża sprawdź nie tylko cenę samochodu, lecz także rodzaj finansowania. Brak VAT na fakturze zakupu nie oznacza automatycznie braku VAT w ratach leasingowych.
Faktura VAT marża służy do rozliczania ściśle określonych transakcji, a nie do swobodnego wyboru między podatkiem od pełnej ceny i podatkiem od marży. Sprzedawca musi mieć podstawę prawną do zastosowania procedury, prawidłowo oznaczyć dokument i rozliczyć VAT w swojej ewidencji. Kupujący powinien natomiast pamiętać o braku prawa do odliczenia VAT oraz sprawdzić, czy wybrany sposób finansowania nie podniesie kosztu transakcji.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. W przypadku transakcji dotyczących usług turystyki, samochodów lub finansowania zakupu sposób rozliczenia warto skonsultować z księgowym lub doradcą podatkowym.
