Leasing finansowy to forma finansowania, w której przedmiot od początku ujmuje się w ewidencji środków trwałych leasingobiorcy. To on dokonuje amortyzacji, a część odsetkową rat zalicza do kosztów uzyskania przychodu. Z podatkowego punktu widzenia transakcja jest traktowana jako dostawa towaru, dlatego VAT od wartości przedmiotu rozlicza się z góry.
Czym jest leasing finansowy?
Leasing finansowy, nazywany także kapitałowym, przypomina zakup na raty. Firma leasingowa nabywa wybrany samochód, maszynę lub inne urządzenie i przekazuje je przedsiębiorcy do używania, ale skutki podatkowe i bilansowe są zbliżone do zakupu środka trwałego.
Przedmiot trafia do ewidencji korzystającego, który ustala odpisy amortyzacyjne zgodnie z jego rodzajem i stawką wynikającą z Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Formalnym właścicielem pozostaje finansujący do czasu rozliczenia umowy, jednak po zapłacie ostatniej raty własność zwykle przechodzi na leasingobiorcę automatycznie albo za symboliczną opłatą. W leasingu finansowym nie występuje typowy wykup znany z leasingu operacyjnego.
Ważną cechą tej formy finansowania jest sposób rozliczenia VAT. Ponieważ leasing finansowy traktuje się zasadniczo jako dostawę towaru, podatek nalicza się od całej wartości transakcji i płaci przy jej rozpoczęciu. To odróżnia go od leasingu operacyjnego, w którym VAT jest doliczany do kolejnych rat.
Leasing finansowy a operacyjny – najważniejsze różnice
Oba rodzaje leasingu pozwalają korzystać z cudzego finansowania, ale inaczej rozlicza się je w księgach i podatkach. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Cecha | Leasing operacyjny | Leasing finansowy |
|---|---|---|
| Amortyzacja | Odpisów dokonuje leasingodawca. | Odpisów dokonuje leasingobiorca. |
| VAT | Jest doliczany do kolejnych rat. | Jest naliczany z góry od wartości przedmiotu i finansowania. |
| Ujęcie środka trwałego | Przedmiot pozostaje w ewidencji leasingodawcy. | Przedmiot trafia do ewidencji leasingobiorcy. |
| Własność | Po zakończeniu umowy możliwy jest wykup na warunkach określonych w kontrakcie. | Po spłacie zobowiązania własność zwykle przechodzi na korzystającego. |
| Koszty podatkowe | Co do zasady kosztem są opłaty leasingowe, z uwzględnieniem obowiązujących limitów. | Kosztem są odpisy amortyzacyjne i część odsetkowa raty. |
| Okres umowy | Podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów podatkowych. | Przepisy podatkowe nie ustanawiają analogicznego minimalnego okresu. |
Różnica w kosztach nie polega więc na tym, że jedna forma zawsze jest tańsza. W leasingu finansowym wartość przedmiotu rozlicza się przez amortyzację, a z raty bieżącym kosztem jest przede wszystkim część odsetkowa. W leasingu operacyjnym koszty rozlicza się przede wszystkim przez opłaty wynikające z umowy.
Jak rozlicza się amortyzację i VAT?
Amortyzacja oznacza stopniowe zaliczanie wartości środka trwałego do kosztów podatkowych. W leasingu finansowym robi to leasingobiorca, ponieważ przedmiot jest ujmowany w jego ewidencji. Stawka i metoda zależą od rodzaju środka trwałego, jego stanu oraz przepisów dotyczących danego podatnika. Nie można więc przyjąć jednej szybkości amortyzacji dla wszystkich samochodów, maszyn czy urządzeń.
Przedmiot musi zostać zaklasyfikowany zgodnie z KŚT. W wybranych przypadkach przepisy dopuszczają szybsze rozliczenie, ale możliwość zastosowania amortyzacji przyspieszonej lub jednorazowej zależy między innymi od rodzaju środka trwałego i statusu firmy. Przy większych inwestycjach warto potwierdzić sposób rozliczenia z księgowym lub doradcą podatkowym.
Rata leasingu finansowego składa się z części kapitałowej i odsetkowej. Część kapitałowa spłaca wartość przedmiotu, która jest rozliczana przez amortyzację. Do kosztów uzyskania przychodu zalicza się co do zasady część odsetkową oraz odpisy amortyzacyjne, a nie całą ratę w jednej pozycji.
VAT rozlicza się inaczej niż przy leasingu operacyjnym. Przy wydaniu przedmiotu leasingodawca wystawia dokument obejmujący dostawę, a podatek jest płatny z góry. W praktyce oznacza to:
- Jednorazową płatność VAT – podatek nie jest rozłożony na wszystkie miesięczne raty.
- Stawkę VAT właściwą dla finansowanego przedmiotu, a nie automatycznie stawkę 23%.
- Możliwość odliczenia podatku przez czynnego podatnika VAT, o ile spełnione są ogólne warunki i ograniczenia dotyczące danego zakupu.
- Większe obciążenie płynności na początku umowy, mimo że rozliczenie podatkowe może nastąpić szybciej.
Określenie „refakturowanie VAT” bywa używane do opisania sposobu rozliczenia dostawy w leasingu finansowym. Nie zmienia ono głównej zasady, że podatek od transakcji jest należny na początku. Niektóre firmy leasingowe oferują finansowanie tej kwoty, ale jest to dodatkowe rozwiązanie umowne, a nie cecha zmieniająca podatkowy charakter leasingu.
Kiedy wybrać leasing finansowy?
Ta forma finansowania może pasować firmie, która chce szybko ująć środek trwały w swojej ewidencji, amortyzować go i docelowo zatrzymać składnik majątku. Szczególnie często rozważa się ją w następujących sytuacjach:
- Przedmiot ma niższą stawkę VAT – przykładem może być określony sprzęt medyczny objęty stawką 8%. W leasingu finansowym stosuje się stawkę właściwą dla tego przedmiotu.
- Zakup odbywa się na podstawie faktury VAT-marża – na takim dokumencie VAT od ceny sprzedaży nie jest wykazywany w standardowy sposób, dlatego leasing finansowy może mieć inną strukturę podatkową niż przy zakupie z pełnym VAT.
- Firmie zależy na szybkiej amortyzacji – leasingobiorca sam rozlicza środek trwały i może korzystać z metod dopuszczonych dla danego rodzaju aktywa oraz podatnika.
- Projekt jest objęty dotacją – niektóre programy wymagają, aby finansowanie leasingowe miało charakter finansowy. Warunki trzeba sprawdzić w dokumentacji konkretnego programu.
- Przedsiębiorca planuje długie użytkowanie przedmiotu – po zakończeniu spłaty nie musi podejmować decyzji o wykupie na zasadach typowych dla leasingu operacyjnego.
Trzeba jednak uwzględnić koszt początkowy. Zapłata VAT z góry może być trudna dla firmy, która nie ma odpowiedniej rezerwy gotówkowej. Leasing finansowy nie jest też tym samym co pożyczka leasingowa. W pożyczce przedsiębiorca otrzymuje finansowanie pieniężne na zakup przedmiotu, natomiast w leasingu finansowym podstawą transakcji jest oddanie konkretnego składnika majątku do korzystania.
Jak przebiega umowa leasingu finansowego?
Procedura zwykle obejmuje kilka następujących po sobie etapów:
- Wybierasz przedmiot i dostawcę, a następnie ustalasz z finansującym wartość, wpłatę początkową oraz harmonogram spłat.
- Podpisujesz umowę, po czym leasingodawca nabywa przedmiot i przekazuje go do używania.
- Wpłacasz ustaloną kwotę początkową oraz VAT należny od transakcji. Wysokość ewentualnej opłaty początkowej zależy od umowy.
- Spłacasz kolejne raty, których część kapitałowa zmniejsza zobowiązanie, a część odsetkowa stanowi koszt podatkowy na zasadach właściwych dla firmy.
- Wprowadzasz przedmiot do ewidencji środków trwałych, dokonujesz amortyzacji, a po zapłacie ostatniej raty nabywasz jego własność zgodnie z warunkami umowy.
Leasing finansowy sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy ważne są amortyzacja, docelowe posiadanie przedmiotu i stawka VAT, a firma może sfinansować podatek płatny na początku. Jeśli priorytetem jest rozłożenie VAT oraz zaliczanie rat do kosztów na bieżąco, częściej lepszym punktem wyjścia będzie leasing operacyjny.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani księgowej. Przed zawarciem umowy sprawdź aktualne przepisy oraz skonsultuj sposób rozliczenia z księgowym lub doradcą podatkowym.
